Doğu Akdeniz Enerji Projelerinde Belirsizlikler ve Bölgesel İş Birliği Gelişmeleri

Girit ile Güney Kıbrıs Arasındaki Elektrik Bağlantısı ve İsrail'in Yaklaşım Değişikliği

Girit ve Güney Kıbrıs arasında planlanan deniz altı elektrik bağlantısı projesi olan Great Seal Interconnector (GSI) projesinin durumu, bölgedeki enerji altyapı projelerinin karşılaştığı belirsizlikler nedeniyle sorgulanmaya başlandı. Bu projenin, doğal gaz boru hattı EastMed ile aynı kaderi paylaşması olası görülüyor. Ayrıca, bölgedeki gelişmelere Türkiye'nin tepkisinin yanı sıra İsrail'in tutum değişikliğinin de bu projeye olan ilgiyi etkilediği bildirildi.

Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis ve İsrail Arasındaki Temaslar

Haftalık yayın yapan Kathimerini gazetesi, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis'in yakın zamanda İsrail'e gerçekleştirdiği resmi ziyaret sırasında, İsrail tarafının GSI projesine olan yaklaşımını köklü biçimde değiştirdiğine dikkat çekti. Gazete, İsrail'in bu yeni stratejisinde, Güney Kıbrıs ile İsrail arasında kurulması öngörülen elektrik kablo bağlantısı projesinin ön plana alındığını belirtti. Bu gelişmeyle birlikte, İsrail'in GSI yerine ABD Başkanı Donald Trump tarafından önerilen ve desteklenen İntercontinental Middle East Corridor (İMEC) projesine yöneldiği öne sürüldü.

Haberde, Hristodulidis ve Netanyahu'nun yaptığı ortak açıklamalarda, iki ülkenin de bu yeni enerji ve ticaret koridorunda aktif rol alacağı konusunda hemfikir oldukları ve bölgesel iş birliğini güçlendirmeyi amaçladıkları vurgulandı. Ayrıca, Güney Kıbrıs ile İsrail arasındaki elektrik bağlantısının, bölgesel enerji entegrasyonu açısından büyük önemi olan ve acil hayata geçirilmesi gereken bir proje olarak tanımlandığı belirtildi.

Enerji Projeleri ve Bölgesel İş Birliği İçin Yeni Yaklaşımlar

Gazete, GSI projesinin yüklenicisi olan ADMIE başkanı ve CEO'su Manos Manusakis'in, İsrail'in bölgedeki enerji projelerine ilişkin pozitif tutumunu ve GSI'yi desteklediğini ifade ettiğine dikkat çekti. İsrail'in, GSI yerine yeni projelere yönelmesi ve bu projelerin bölgesel enerji güvenliği ve ekonomisine katkısı konusunda yapılan açıklamalar, bölgedeki enerji iş birliğinin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.

ABD Destekli Güney Akdeniz Enerji ve Güvenlik Yasası (Eastern Mediterranean Gateway Act)

Güney Kıbrıs, İsrail, Mısır, Yunanistan ve Hindistan gibi ülkeleri kapsayan ve Demokrat Milletvekili Bradley Scott Schneider tarafından hazırlanan Eastern Mediterranean Gateway Act isimli yasa tasarısı, bölgedeki enerji ve savunma iş birliğini yasal olarak kurumsallaştırmayı hedefliyor. Tasarı, özellikle bölgesel enerji projelerinin ve altyapıların ABD ile entegrasyonunu sağlayarak, bölgedeki enerji güvenliğinin güçlendirilmesine odaklanıyor.

Bu yasa tasarısında, GSI, Yunanistan-Mısır elektrik bağlantısı ve Yunanistan-Bulgaristan doğal gaz boru hattı gibi projelerin, Avrupa enerji güvenliği ve bölgesel istikrar açısından büyük önemi vurgulanıyor. Ayrıca, ABD Dışişleri Bakanı'na, bölgedeki 3+1 oluşumu ve Cyclops Eğitim Merkezi gibi platformların desteklenmesi çağrısı yapılıyor.

Afrodit Gaz Sahası Anlaşmazlıkları ve Bölgesel Müzakereler

Filleftheros gazetesi, Güney Kıbrıs ve İsrail arasında 2011 yılından beri devam eden Afrodit gaz yatağı paylaşımıyla ilgili anlaşmazlıkların, iki tarafın müzakere heyetleri arasında 19-25 Mayıs tarihlerinde gerçekleşecek görüşmelerle çözüme kavuşturulmaya çalışılacağını aktardı. Gazete, sorunun büyük ölçüde Afrodit yatağının önemli bir bölümünün Rum yönetimi sularında bulunmasından kaynaklandığını ve İsrail'in daha fazla pay talep etmesiyle tırmandığını belirtti. Ayrıca, Hristodulidis'in bu görüşmelerde sorunu çözmek için siyasi irade gösterdiğine dikkat çekildi.

İki Ülke Arasındaki MEB Anlaşmazlıklarına Aracılık Teklifi

Haber, Hristodulidis'in İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile Kudüs'te yaptığı görüşmede, Rum yönetiminin, İsrail ile Lübnan arasındaki deniz sınırı ve enerji anlaşmazlıklarını çözmek amacıyla arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu ifade ettiğini gösteriyor. Ayrıca, bölgedeki MEB (Münhasır Ekonomik Bölge) anlaşmazlıklarının çözümünde ABD'nin büyük rol oynamasının beklendiği ve geçmişte İsrail ile Lübnan'ın anlaşmazlıklarını çözmede ABD'nin arabuluculuk rolü üstlendiği hatırlatıldı.

Rum Dışişleri Bakanlığı'nın, Amerikan tarafıyla ve bölgedeki temsilcilerle temas halinde olduğu, Filistin liderliğiyle ise insani meseleler ve bölgesel iş birlikleri konularında görüşmeler yaptığı bilgisi de eklendi.