Ersin Tatar: Kıbrıs'ta 60 Yıldır Var Olan Gerçekler ve Güncel Gelişmeler

Güçlü Bir Gerçeklik ve İki Devletli Yapının Tanınması

Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Kıbrıs'ta yaklaşık 60 yıldır iki ayrı devlet, iki bağımsız otorite, iki ayrı bölge ve iki farklı demokrasi yapısının mevcut olduğunu vurgulayarak, bu gerçeklerin uluslararası camiada da net şekilde kabul edilmesi gerektiğine işaret etti. Tatar, bu durumun temelinde yatan tarihsel ve hukuki gerçeklerin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Görüşmeler sırasında, Kıbrıs Türk tarafının egemenlik ve bağımsızlık haklarının tartışmaya açılmadan korunması gerektiğine değinen Tatar, iki devletli çözüm vizyonunun, bölgedeki barış ve istikrarın sağlanmasında en gerçekçi ve sürdürülebilir yol olduğunu ifade etti. Bu yaklaşımın, iki halkın da menfaatine olduğunu ve karşılıklı saygı temelinde iş birliği imkanlarının araştırılması gerektiğini belirtti.

Rum Tarafının Mülkiyet ve Enerji Politikaları

Rum liderliğinin mülkiyet konusunda attığı adımların, bölgedeki tansiyonu artırdığına dikkat çeken Tatar, Kuzey Kıbrıs'ta yasal yollardan yatırım yapan bireylerin ve girişimlerin hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu vurguladı. Ayrıca, Avrupa Birliği’nin ara bölgede planladığı güneş enerji santrali projesine ilişkin olarak, üretilecek elektriğin doğrudan Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’na (KIB-TEK) verilecek şekilde onay verilmesi şartını koştu.

“İki tarafın iş birliği yapmasıyla, su temini, enerji projeleri, mayın temizliği ve mezarların restore edilmesi gibi teknik konularda ortak adımlar atılabilir,” diyerek, bölgesel iş birliğinin önünde engel olmadığını ve özellikle teknik alanlarda ortak çalışmaların teşvik edilmesi gerektiğine dikkat çekti.

İki Halk, İki Demokrasi ve Gerçeklikler

Ersin Tatar, Rum lider Nikos Hristodulidis’in, görüşme sırasında sürekli “Reunited Cyprus” (Yeniden Birleşmiş Kıbrıs) ifadesini kullanmasını ve federasyon kelimesini kullanmamasını, bu yaklaşımın bölgede kabul gören gerçekler ile uyuşmadığını belirterek, “Kıbrıs’ta 60 yıldır iki bağımsız devlet, iki halk ve iki farklı demokrasi yapısı bulunmaktadır. Bu gerçekler göz önüne alınmadan sağlıklı bir çözüm arayışına girilmesi mümkün değildir.”

Gençlik ve Teknik Komiteler

Cumhurbaşkanı Tatar, 13. Teknik Komite olarak kurulan “Gençlik Komitesi”nin ilk toplantısına katıldıklarını ve bu komitede 16 Kıbrıslı Türk ve 16 Kıbrıslı Rum gencin, eşit sayıda kadın ve erkek olarak yer almasının, toplumsal cinsiyet eşitliği açısından önemli bir adım olduğunu belirtti. Bu gençler arasındaki diyaloğun, gelecekte çözüm odaklı düşünmelerine ve sorumluluk almalarına katkı sağlayacağını dile getirdi.

Gençlere seslenirken, Kıbrıs’ın gerçeklerini ve tarihi süreci detaylıca anlattığını ve Mart ayında Cenevre’de düzenlenen toplantıda bu komitenin kurulmasına onay verdiğini hatırlattı. Ayrıca, gençlerin sürece aktif katılımını teşvik etmenin, barış ve istikrarın temel taşlarından biri olduğunu vurguladı.

Mülkiyet Konusu ve Gerginlikler

Cumhurbaşkanı Tatar, mülkiyet meselesiyle ilgili olarak, BM Genel Sekreteri’nin “Yeni bir atmosfer oluştuğu” yönündeki ifadesine atıfta bulunarak, bu olumlu havanın Rum tarafının mülkiyet saldırgan tutumlarıyla gölgelendiğini belirtti. Bu durumu, KKTC’nin yasaları ve uluslararası hukuka uygun hareket ettiğine vurgu yaparak, hedef alınan bireylerin yasal yollardan yatırım yaptığı ve yasal haklarının korunması gerektiğini dile getirdi.

Bu konuda, BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Colin Stewart’a durumu açıkça ilettiğini ve bu rahatsızlığın, BM Genel Sekreteri ve ilgili makamlara ciddi şekilde bildirilmesini istediğini belirtti. Tatar, “Yeni bir atmosferdeyiz diye, bu gibi hassas konularda tansiyonun düşürülmesi gerekirken, tam tersi adımlar atılıyor.” diyerek, kaygılarını dile getirdi.

Geçiş Kapıları ve Toplantı Zeminleri

Tatar, Türk tarafının önerisinin Haspolat ile Akıncılar-Limya kapılarının açılması yönünde olduğunu, böylece trafik yoğunluğunu azaltmayı amaçladıklarını belirtti. Rum tarafının ise Erenköy veya Kiracıköy’den “Güney’den Güney’e” geçişi sağlayacak yeni bir koridor önerdiğini ve bunun, güvenlik ve diğer açılardan kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Önümüzdeki Temmuz ayındaki görüşmeler öncesinde, BM Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisi Maria Holguin’in sürece katkı sağlayacağını ve Mayıs ayında adayı ziyaret edeceğini söyledi. Holguin’in, garantör ülkeler ve diğer ilgili taraflarla temaslarda bulunarak, her iki tarafın faydasına olan konularda diyalog ve iş birliği ortamını teşvik edeceğini belirtti.

Enerji İş Birliği ve KIB-TEK Koşulu

AB’nin ara bölgedeki güneş enerji santrali projesiyle ilgili olarak, Tatar, bu projeye yalnızca üretilecek elektriğin KIB-TEK’e doğrudan verilmesi şartıyla onay verebileceklerini açıkladı. Bu, bölgedeki enerji bağımsızlığını ve sürdürülebilirliği destekleyen önemli bir adım olarak görülüyor.

Biz Her Zaman Diyalog ve Saygı Temeline Dayanırız

Tatar, açıklamasını, “Biz hiçbir zaman diyalogdan ve karşılıklı saygıdan vazgeçmeyiz. Her zaman, karşılıklı anlayış ve iş birliği temelinde hareket etmeye hazırız.” diyerek tamamladı ve bölgedeki barış ortamının güçlendirilmesi adına sürdürülebilir adımlar atılmasını temenni etti.