Güney Kıbrıs’ın Schengen Üyeliği ve KKTC-Güney Kıbrıs Sınırları Üzerine Olası Etkileri

Giriş

Rum Yönetimi’nin eski Dışişleri Bakanı ve uluslararası ilişkiler uzmanı Anna Kukkidu Prokopiu, Güney Kıbrıs’ın Schengen bölgesine katılması halinde ortaya çıkacak yeni sınır düzenlemeleri konusunda önemli uyarılarda bulundu. Özellikle KKTC-Güney Kıbrıs arasındaki sınır kapılarında pasaport kontrol sisteminin zorunlu hale getirileceği ve bu durumun, Yeşil Hat sınırının tamamen aşılarak, Rumların onayı ve imzasıyla Avrupa Birliği’nin dış sınırı haline getirileceği endişesini taşıdı.

Schengen ve Siyasi Boyut

Güney Kıbrıs’ın 2026 itibarıyla Schengen bölgesine katılma planlarının ardından, Prokopiu bu konunun yalnızca teknik değil, aynı zamanda siyasi ve jeopolitik bir mesele olduğunu vurguladı. Alithia gazetesine verdiği röportajda, bu durumu "Schengen Taksime mi karşılık geliyor? Üyelik, dış sınırların tam kontrolünü şart koşuyor ve bu, bölünmüş bir devlet yapısı için uygun değil" şeklinde değerlendirdi.

Pasaport Kontrolü ve Güvenlik Endişeleri

Prokopiu, Güney Kıbrıs’ın Schengen bölgesine katılması halinde, KKTC-Güney Kıbrıs sınır kapılarında pasaport ve kimlik kontrolü zorunlu hale geleceğini belirtti. Bu durumun, Yeşil Hat sınırını aşan ve AB’nin dış sınırı olarak kabul edilen yeni bir düzenleme olacağı endişesini dile getirdi. Ayrıca, bu değişikliğin sadece sözde değil, işlevsel ve stratejik açıdan de ciddi sonuçlar doğuracağını ifade etti.

Kurallar ve Egemenlik

Prokopiu, Schengen kurallarının uygulanmasının, içte egemenlik birliği ve dış sınırların tam kontrolü gerektirdiğine dikkat çekti. Bu durumun, Güney Kıbrıs ve Kuzey Kıbrıs arasındaki mevcut sınırların, tam anlamıyla kontrol altına alınmasını zorlaştıracağı görüşünü savundu.

İrlanda ve Örnek

Gazeteci, kamuoyunun Schengen’e katılım konusundaki farkındalığını artırmak adına, İrlanda’nın örneğini verdi. İrlanda, hem AB ve Euro bölgesinde olmasına rağmen, Kuzey ve Güney arasında katı sınırlar oluşturmadan, Schengen’e katılmayı tercih etmedi. Bu da, bölünmüş bir devlet yapısında sınırların nasıl korunacağına ilişkin farklı politikaların olabileceğine işaret ediyor.

Olası Senaryolar ve Tartışmalar

Prokopiu, Schengen’e katılmadan önce, sınırların hangi mekanizmalarla ve hangi hukuki çerçevede kontrol edileceğine dair netlik kazanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, güneyden kuzeye ve kuzeyden güneye geçişlerde pasaport kontrollerinin kimler tarafından ve nasıl gerçekleştirileceği konusunda belirsizliklerin devam ettiğine dikkat çekti. Bu gelişmeler, özellikle güney Kıbrıs ve KKTC arasındaki siyasi diyaloğu ve bölgedeki güvenlik ortamını yakından ilgilendiriyor.